Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (gọi ngắn gọn: Đội) là một tổ chức thiếu niên nhi đồng hoạt động tại Việt Nam, do chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập ngày 15 tháng 5 năm 1941, và được Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách hướng dẫn. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được dựa trên nền tảng hoạt động của Phong trào Thiếu niên Tiền phong tại các quốc gia cộng sản và phong trào này có nguồn gốc từphong trào Hướng đạo thế giới do huân tước Baden Powell sáng lập vào năm 1907 tại Anh quốc (xem thêm: Những tổ chức thế thân Hướng đạo thuộc quân đội và chính trị).

Việc kết nạp Đội thường diễn ra ở cấp tiểu học. Bổn phận làm thành viên của Đội là một điều kiện cần, không thành văn để học sinh có thể được xếp hạng khá, giỏi trong học tập. Hàng năm, có khoảng 10.000 đội viên mới được kết nạp vào Đội^{[cần dẫn nguồn]}.

Các đặc trưng

• Huy hiệu Đội hình tròn, có hình búp măng trên nền cờ Việt Nam và khẩu hiệu "Sẵn sàng".
• Cờ Đội có nền đỏ và ảnh huy hiệu Đội ở giữa là cờ.
• Khăn quàng đỏ là một đặt trương của đồng phục đội viên, là một mảnh vải hình tam giác cân, màu đỏ.
• Đội ca là bài hát Cùng nhau ta đi lên, do nhạc sĩ Phong Nhã sáng tác mang nội dung kêu gọi đội viên theo bước Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, kêu gọi yêu nước, yêu lao động, chăm học...
• Khẩu hiệu: "Vì tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại: Sẵn sàng!"
• Ngày truyền thống là ngày thành lập Đội: 15 tháng 5 hàng năm.

Khăn quàng đỏ

Một cách thắt khăn quàng đỏ

Bài chi tiết: Khăn quàng đỏ

Khăn quàng đỏ là biểu tượng và đồng phục của đội viên (thành viên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh). Nó là một miếng vải màu đỏ, hình tam giác, thường từ vải bông, lụa hoặc valise và được xem là một phần của cờ Việt Nam. Khăn quàng đỏ được thắt lên cổ áo của đội viên theo một quy tắc nhất định. Khăn quàng đỏ còn lâ biểu tượng của Chủ Nghĩa Cộng Sản. Khăn Quàng đỏ chỉ được sử dụng cho cấp bậc Tiểu học và một phần trong giai đoạn Trung ho